TikTok ve Instagram’da yayılan ‘ferritin yüzü’ videoları, vücuttaki demir depolarının azalmasının cilde, saça ve göz çevresine yansıdığını öne sürüyor. Milyonlarca kez izlenen paylaşımlar, kullanıcıları kendi yüzlerini bu belirtilerle karşılaştırmaya yönlendiriyor. Doktorlar ise yalnızca dış görünüşe bakarak demir eksikliği tanısı konulamayacağını belirtiyor.
Detaylar 👇
Kaynak: BBC
Sosyal medyada yayılan ‘ferritin yüzü’ videoları, düşük demir depolarının görünüme yansıdığını öne sürüyor.
Bir TikTok içerik üreticisi, göz altındaki koyu halkaları, solgun cildini ve kolay kırılan saçlarını göstererek takipçilerine ‘Sizde de ferritin yüzü var mı?’ diye soruyor. Kullanıcılar soluk ya da gri görünen cilt, göz altı halkaları, kuru veya çatlamış dudaklar, saç dökülmesi ve güçsüz tırnak gibi belirtileri sıralıyor.
İngiltere’de yaşayan 32 yaşındaki Lucy M, 2021’de kalp çarpıntısı, yorgunluk ve saç dökülmesi yaşamaya başladı. Kan testlerinin normal çıkması üzerine kendisine yaygın anksiyete bozukluğu tanısı konuldu. Daha sonra yapılan bir testte ferritin düzeyi litre başına 12 mikrogram bulundu. Lucy, o dönemde cildinin gri göründüğünü ve saçlarının matlaştığını anlatıyor.
Doktorlara göre solgun cilt ve saç dökülmesi ipucu olabilir ama yüze bakarak tanı koymak mümkün değil.
İngiltere’den aile hekimi Dr. Aziza Sesay, ‘ferritin yüzü’ ifadesinin tıbbi bir tanı olmadığını, ancak vücutta bir şeyler olduğuna dair ipucu sunabileceğini söylüyor. Hematoloji uzmanı Dr. Drew Provan ise bir kişinin yüzüne bakarak ferritin düzeyini belirlemenin imkansız olduğunu vurguluyor ve bu görsel belirtilerin öznel ve güvenilmez olduğunu ifade ediyor.
Ferritin, vücudun demir depolarının durumunu gösteriyor. İngiliz Gastroenteroloji Derneği’nin kılavuzuna göre litre başına 15 mikrogramın altındaki değer demir depolarının tükendiğini, 30 mikrogramın altındaki değer ise genellikle depoların azaldığını gösteriyor. Sesay, koyu tenli kişilerde cilt rengindeki değişikliklerin daha az belirgin olabileceğini, bu nedenle demir eksikliğinin gözden kaçabileceğini ekliyor.
Uzmanlar kesin tanı için kan testi yapılmasını ve takviyelerin doktor kontrolünde kullanılmasını öneriyor.
Provan ve Sesay, kan testlerinin yalnızca demir eksikliğini doğrulamak için değil, nedenini belirlemek ve tedaviye yön vermek için de önemli olduğunu belirtiyor. Yoğun adet kanamaları, yetersiz beslenme, mide ve bağırsak sistemindeki kan kayıpları ve demir emilimiyle ilgili sorunlar demir eksikliğine yol açabiliyor. Tedavide genellikle ağızdan alınan demir ilaçları kullanılıyor.
Dr. Sue Pavord, tabletlerin aç karnına, tercihen sabah ilk iş olarak alınmasını ve bu saatlere yakın çay veya kahve içilmemesini öneriyor. Demir, et, fasulye, mercimek, yeşil yapraklı sebzeler ve demirle zenginleştirilmiş kahvaltılık tahıllar gibi gıdalardan da alınabiliyor. Uzmanlar tanı konulmadan takviye kullanmanın zararlı olabileceğini ve altta yatan sorunun araştırılmasını geciktirebileceğini hatırlatıyor.
