Mutfakta yemek hazırlarken veya temizlik yaparken kaynar suyu doğrudan lavaboya dökmek oldukça yaygın bir alışkanlık. Hatta pek çok kişi bu yöntemin borularda biriken yağları çözerek giderleri temizlediğini düşünüyor. Ancak uzmanlara göre kaynar suyun lavaboya dökülmesinin güvenli olup olmadığı, evde kullanılan tesisatın malzemesine bağlı olarak değişiyor.
Metal borular kaynar suya karşı genellikle dayanıklı olsa da PVC ve diğer plastik boruların sürekli yüksek sıcaklığa maruz kalması zamanla hasara neden olabiliyor. Özellikle plastik borularda tekrarlanan kaynar su temasının bağlantı noktalarını zayıflatabileceği konusunda uyarıyor. Uzmanlara göre bakır veya galvanizli çelik gibi metal borular, yüksek sıcaklıklara dayanabilecek şekilde tasarlanıyor. Bu nedenle tesisatı metal olan evlerde kaynar suyun zaman zaman lavaboya dökülmesi genellikle sorun oluşturmuyor.
Üstelik yüksek sıcaklıktaki su, boruların iç yüzeyinde biriken yağ ve yağlı kalıntıların yumuşamasına yardımcı olabiliyor. Böylece giderlerdeki bazı birikintilerin uzaklaştırılması kolaylaşabiliyor. Ancak bu yöntem, gider temizliğinin tek başına yeterli bir çözümü olarak görülmemeli.
Özellikle son yıllarda inşa edilen konutlarda PVC ve benzeri plastik boruların kullanılması oldukça yaygın. Bu boruların kaynar suya sürekli maruz kalması ise zamanla yapısal sorunlara neden olabiliyor. Yüksek sıcaklık, plastik boruların bağlantı noktalarını yumuşatabiliyor ve dayanıklılığını azaltabiliyor. Bu durum tek seferde belirgin bir hasar oluşturmasa da işlemin sık sık tekrarlanması sonucunda borularda deformasyon ve sızıntılar meydana gelebiliyor.
Kaynar suyun borulara zarar vermesini önlemek amacıyla aynı anda soğuk suyu açmanın faydalı olduğu düşünülüyor. Ancak uzmanlar bu yöntemin özellikle plastik tesisatlarda ters etki yaratabileceğini belirtiyor. Kaynar ve soğuk suyun aynı anda borulara ulaşması ani sıcaklık değişimlerine neden olabiliyor. Plastik malzemenin genleşip büzülmesi ise zaman içerisinde çatlaklara ve deformasyonlara yol açabiliyor. Uzmanın önerisi, kaynar suyu lavaboya dökmeden önce yaklaşık bir dakika bekleyerek bir miktar soğumasını sağlamak.
Uzmanlara göre metal borulara sahip evlerde haftada bir veya iki haftada bir sıcak suyla gider temizliği yapılabiliyor. Plastik boruların kullanıldığı evlerde ise bu işlemin daha seyrek gerçekleştirilmesi öneriliyor. PVC ve plastik borularda kaynar su kullanımının ayda bir veya iki kezle sınırlandırılmasını tavsiye ediyor. Tesisatın uzun ömürlü olması için yalnızca su sıcaklığına değil, lavaboya dökülen maddelere de dikkat etmek gerekiyor.
Tavada veya tencerede kalan yağları yıkamadan önce bir kâğıt havluyla alın. Yağlar boruların iç yüzeyinde birikerek tıkanıklıklara neden olabilir. Yumurta kabukları tamamen parçalanmayarak borularda birikebilir. Kahve telvesi zamanla kümelenerek giderlerde tıkanıklık oluşturabilir. Bu karışımlar tehlikeli kimyasal reaksiyonlara ve sıçramalara neden olabilir.
