Torunlarını şımartmak, onlara doyasıya sarılmak, anne babanın ‘hayır’ dediği tatlıyı gizlice vermek… Büyükanne ve dedelerin çoğu bunları sevgi gösterisi olarak görüyor. Ancak çocuk terapistlerine göre en masum görünen alışkanlıklardan bazıları çocuğa farkında olmadan zarar verebiliyor.
ABD’li çocuk terapistleri, aile büyüklerinin sık yaptığı 5 hatayı ve yerine neler yapılabileceğini anlattı. Uzmanların ortak mesajı ise net: Bu alışkanlıkları fark edip değiştirmek için hiçbir zaman geç değil.
“Hadi Babaanneni Öp” Demek
Torundan bir sarılma ya da öpücük beklemek çok doğal. Sorun, çocuk geri çekildiğinde ya da tereddüt ettiğinde ısrar etmekte. Rocky Mountain Counseling Collective’in kurucusu Cory Reid-Vanas’a göre çocuğun sözlü ya da beden diliyle verdiği ‘hayır’ bir yetişkin tarafından yok sayıldığında, çocuk kendi rahatsızlığının önemsiz olduğunu öğreniyor.
Uzun vadede bu durum çocuğun sınır koymakta zorlanmasına, iç sesine güvenmemesine ve kötü niyetli kişilerin manipülasyonuna daha açık hale gelmesine yol açabiliyor. Bunun yerine çocuğa sarılma, çak bir beşlik ya da el sallama gibi seçenekler sunulabilir. ‘Sarılabilir miyim?’ diye sormak ve ‘hayır’ cevabını kabullenmek de işe yarıyor.
“Bu Aramızda Kalsın” Cümlesi Masum Değil
Yemekten önce dondurma yemek ya da yatma saatini geçirmek gibi küçük kaçamaklarda bile ‘annene söyleme’ demek, uzmanlara göre en tehlikeli alışkanlıklardan biri. Waypoint Wellness Center’dan ruh sağlığı uzmanı Jillian Amodio, küçük sırlar tutmaya alışan çocuğun ileride kötü niyetli birinin ‘kimseye söyleme’ isteğine de daha kolay boyun eğebileceği uyarısında bulunuyor.
Amodio’nun önerisi, kuralı gizlice değil açık açık esnetmek: ‘Evde annenle baban yemekten önce tatlı yemiyor, biliyorum. Ama dedenin evinde ben dondurmamı önce yerim, istersen sen de katıl.’
Anne Babanın Sözünü Delmek
Anne baba tableti kaldırmasını söylediğinde göz devirmek ya da konulan bir kurala ‘Biz sizin yaşınızdayken…’ diye başlayan cümlelerle karşı çıkmak da bu listede. Aile terapisti Caitlin Severin, ‘eğlenceli büyük’ olmaya çalışırken çocuğun iki otorite arasında kaldığını söylüyor. Çocuk böylece kuralların, yanında hangi yetişkinin olduğuna göre değişebildiğini öğreniyor.
Uzmanlar anne babayla aynı çizgide durmayı ve onların onayıyla torunla özel ritüeller kurmayı öneriyor: Pazar kahvaltısı, haftalık oyun saati ya da yatmadan önce birlikte okunan komik bir masal gibi.
Kilo ve Tabak Yorumları Çocuğun Aklında Kalıyor
‘Çok zayıflamışsın’, ‘Maşallah ne güzel yiyorsun’ ya da ‘Bacakların annene çekmiş’ gibi cümleler iltifat amacıyla söylense bile çocuğa bedeninin sürekli izlendiği ve yargılandığı mesajını veriyor. Klinik psikolog Wildaliz Caro, bu yorumlar tekrarlandıkça çocukta utanç, kıyaslama ve yemekle görünüşe karşı sağlıksız bir takıntı gelişebileceğini belirtiyor.
Caro’ya göre övgü, çocuğun görünüşüne değil yaptıklarına ve kişiliğine yönelmeli: Komik, nazik, meraklı ya da azimli olması gibi.
Utangaç Torunun Yerine Cevap Vermek
Misafirlikte torununa bir soru sorulduğunda, çocuk utanıyor diye hemen araya girip cevabı vermek de yardımcı olmuyor. Psikolog Max Doshay, aile büyükleri sürekli çocuk adına konuştuğunda çocuğun kendi isteklerini ifade etmeyi öğrenme fırsatının azaldığını söylüyor.
Doshay, çocuğa cevap vermesi için biraz daha zaman tanımayı öneriyor. Bu küçük sabır, çocuğa düşüncelerinin önemli olduğu ve ona güvenildiği mesajını veriyor.
Uzmanlar, bu hataları yapmış büyüklerin kendini suçlamamasını, bundan sonra daha dikkatli olmasını tavsiye ediyor.
