Sosyal ve kendinden emin bir çocuğu okul sonrası etkinliklere yönlendirmek kolaydır. Utangaç bir çocuğu tek bir kursa ikna etmek ise bazen aileler için tam bir sınava dönüşür.
Parade’e konuşan üç psikolog, utangaç çocuklar için en iyi etkinlik konusunda aynı cevabı verdi. Uzmanlara göre amaç çocuğun mizacını değiştirmek değil, kendi hızında ve kendini güvende hissettiği bir ortamda özgüven kazanmasını sağlamak.
En İyi Etkinlik: Küçük Bir Resim Kursu
Phoenix Children’s’tan çocuk psikoloğu Dr. Randi Phelps, psikolog Dr. Sarah Lebovitz Suria ve Silber Psychological Services’tan Dr. Sandra Wartski aynı etkinliği öneriyor: az kişilik bir resim kursu.
Böyle bir kursta her çocuk kendi işiyle uğraşıyor ve eğitmenden daha fazla ilgi görebiliyor. Phelps’e göre ideal olan, her hafta aynı öğretmen ve aynı çocuklarla yapılan bir ders. Bu düzen çocuğun kaygılanacağı sürprizleri azaltıyor.
Neden Resim Kursu?
Phelps’e göre resim kursunda utangaç bir çocuk kimsenin önünde konuşmak ya da performans göstermek zorunda kalmıyor, sadece projesiyle ilgileniyor. Yine de boya paylaşmak ya da bir arkadaşının çizimini beğenmek gibi küçük etkileşim fırsatları hep var.
Resim, çocuğun konuşmakta zorlandığı duyguları kelimeler olmadan ifade etmesine de imkân veriyor. Bir çalışmayı bitirmenin verdiği gurur, başka ortamlarda da cesaret kazandırıyor. Phelps ailelere sonucu değil çabayı övmeyi öneriyor: ‘Yeni bir şekil denemen çok hoşuma gitti’ gibi.
Yüzme ve Bireysel Sporlar
Yüzme dersleri genellikle küçük gruplarla yapılıyor ve her çocuk takımın değil, kendi seviyesine göre ilerliyor. Konuşma baskısı da neredeyse yok.
Wartski yüzmenin yanı sıra dövüş sanatları ve jimnastiği de öneriyor. Bu sporlarda ortam öngörülebilir, etkileşim baskısı düşük ve çocuk başkalarını izleyerek öğrenebiliyor.
Tiyatro ya da Doğaçlama Kursu
Utangaç bir çocuk için ters gibi görünse de Wartski’ye göre bazı çocuklar sahnede çiçek açıyor. Kostüm giymek, bir süreliğine başka bir karaktere bürünmek ve repliklerin önceden hazır olması kaygıyı azaltabiliyor.
Kuralların, rollerin ve beklentilerin herkes için belli olması, çocuğa kendini daha özgüvenli ya da daha eğlenceli ifade etmeyi güvenli bir çerçevede deneme fırsatı veriyor.
LEGO ve Robotik Kulüpleri
Bu kulüplerde çocuklar yan yana ya da birlikte çalışabiliyor. Resim kursunda olduğu gibi parça istemek ya da paylaşmak doğal bir sohbet fırsatı yaratıyor.
Phelps’e göre utangaç çocuklar, bildiklerini kendi yaptıkları bir şey üzerinden gösterebildiklerinde parlıyor.
Doğa Programları
Wartski, böcekleri, bitkileri ve kuşları gözlemleme fırsatı sunan park programlarının da utangaç çocuklar için ideal olabileceğini söylüyor. Sakin ortam sinir sistemini rahatlatıyor, dikkat de insanlardan çok çevreye yöneliyor.
Araştırmalar da bunu destekliyor. Nature Cities dergisinde yayımlanan ve 449 çalışmayı inceleyen bir analize göre park ve ormanlar gibi yeşil alanlar kaygı ve depresyon gibi olumsuz ruh hallerini azaltıyor. Bu etki tüm yaş gruplarında görülüyor.
Her çocuk kendi hızında açılır. Doğru etkinlik, sadece o kapıyı aralık bırakır.
