Bazı insanlar sofrada yemek yerken başkalarının ağızlarından çıkardığı seslere aldırmazken, bazıları da bu sesleri duyar duymaz huzursuz olup masadan uzaklaşmak istiyor. Dışarıdan abartı gibi görünen bu tepki, uzmanlara göre kişinin beyninin çevresel uyaranları işleme biçiminden kaynaklanabiliyor.
Detaylar 👇
Araştırmalar, bazı insanların çiğneme ve ağız şapırdatma gibi fiziksel seslere diğerlerinden çok daha güçlü tepki verdiğini ortaya koyuyor.
Audiology Research dergisinde yayımlanan bir çalışmada 35 farklı ses türü incelendi. Araştırmaya belirli seslere karşı belirgin bir tahammülsüzlük yaşadığını söyleyen 613 kişi ile genel nüfustan 202 kişi katıldı.
Araştırmacılar, çiğneme ve şapırdatma gibi yiyecekle ilişkili seslerin farklı ses tepkisi düzeylerini ayırt etmede özellikle önemli olduğunu belirledi. Burun ve boğazla ilgili sesler ile çevresel gürültüler de değerlendirmeye alındı. Bulgular, her uyaranın herkeste aynı tepkiyi doğurmadığını gösteriyor. Kimileri yemek sesini neredeyse fark etmezken kimileri istemeden bu sese odaklanıp çok daha yoğun bir rahatsızlık yaşayabiliyor.
Uzmanlar, rahatsızlık ara sıra yaşanıyorsa endişelenmeye gerek olmadığını ancak yaşamı etkilediğinde destek alınmasını öneriyor.
Bazı kişilerde bu tür sesler öfke, tiksinti ya da sıkıntı gibi yoğun duygulara ve kas gerginliği ile kalp atış hızında artış gibi bedensel belirtilere yol açabiliyor. Amerikan Psikiyatri Birliği, bu tepkilerin birinin çiğnemesi, nefes alması ya da boğazını temizlemesi gibi belirli uyaranlarda ortaya çıkabildiğini belirtiyor. Ancak tek bir rahatsızlığın klinik bir tanı için yeterli olmadığı vurgulanıyor.
Uzmanlar, ara sıra duyulan rahatsızlık ile ortak yemekleri, kişisel ilişkileri ve günlük yaşamı etkileyecek düzeydeki yoğun tepkiyi birbirinden ayırmak gerektiğini ifade ediyor. Yer değiştirmek, arka plan gürültüsünü azaltmak ya da kısa bir ara vermek rahatsızlığı hafifletebiliyor. Şikayetler sık yaşanıyor, çatışmalara yol açıyor ya da sosyal buluşmalardan kaçınmaya neden oluyorsa ruh sağlığı uzmanına başvurulması öneriliyor.
