Gümüş takılar ve çatal bıçaklar zamanla kararıyor. Bu siyah tabakayı ovarak çıkarmak gümüşe zarar verebiliyor ama mutfaktaki birkaç malzemeyle başlayan kimyasal bir tepkime aynı işi görüyor. Ayrıntılar haberimizde.
Kaynak 1 | Kaynak 2
Gümüşteki kararma havadaki kükürtten kaynaklanıyor.
Gümüş havadaki kükürtle temas edince onunla birleşip gümüş sülfür oluşturuyor. Siyah renkteki bu bileşik biriktikçe yüzeyde koyu bir tabaka meydana geliyor. Takılarda kullanılan 925 ayar gümüş, yüzde 92,5 gümüş ve yüzde 7,5 bakırdan oluşuyor. Bakır alaşımı daha dayanıklı yapıyor ama kararmaya da daha yatkın hale getiriyor.
Aşındırıcı cilalar bu tabakayı ovarak çıkarabiliyor ancak bu sırada az miktarda gümüşü de yüzeyden alıyor ve takıya zarar verebiliyor.
Gümüşler, folyoyla kaplanmış bir kabın içinde sıcak karbonatlı suya bırakılıyor.
Kabın içi, parlak yüzü yukarı bakacak şekilde alüminyum folyoyla kaplanıyor. Yaklaşık 240 mililitre yeni kaynamış suya 1 yemek kaşığı karbonat ve 1 çay kaşığı tuz karıştırılıyor. Gümüşler kaba yerleştirilip üzerine bu karışım dökülüyor; parçaların tamamen suyun içinde kalması ve folyoya değmesi gerekiyor.
Su soğuyana kadar beklendikten sonra kararma kalmışsa su yeniden ısıtılıp işlem tekrarlanabiliyor. Karbonat takıda beyaz bir iz bıraktığı için gümüşler çıkarıldıktan sonra suyla durulanıp kurulanıyor.
Kükürt gümüşten ayrılıp alüminyuma bağlanıyor.
Kükürt gümüşle kolayca birleşiyor ama alüminyumla daha güçlü bağ kuruyor. Gümüş folyoya değdiğinde iki metal arasında, pilin elektrik üretmesine benzer küçük bir akım oluşuyor. Bu elektrokimyasal tepkimede kükürt alüminyuma geçip alüminyum sülfür oluşturuyor, gümüş de yeniden parlak metal haline dönüyor. Karbonat ise folyonun üzerindeki ince alüminyum hidroksit tabakasını temizleyerek tepkimenin başlamasını sağlıyor.
Sıcak su, tuz ve karbonat işlemi hızlandırıyor. Yalnızca soğuk su ve folyoyla da sonuç alınabiliyor ama bu günler sürebiliyor. Ortama yayılan hafif çürük yumurta kokusu ise yöntemin işe yaradığını gösteriyor.
