Yeni lastik taktıranların çoğu, yanakta duran küçük sarı ve kırmızı boya noktalarını fark eder ama üzerinde pek durmaz. Kimi bunu üretim hatası, kimi de kalite kontrol damgası sanır. Oysa bu iki renk, lastiğin janta hangi konumda oturtulacağını gösteren birer yol işareti. Doğru eşleştirildiklerinde yolda hissedilen titreşim azalıyor, balans için gereken ağırlık da düşüyor.
Kaynak: Yokohama
Noktalar fabrikada ölçülen küçük farkları işaretliyor
Hiçbir lastik kusursuz bir daire değil. Fabrikada kauçuk katmanları, çelik kuşaklar ve sırt deseni üst üste bindirilirken lastiğin bazı bölgeleri birkaç gram daha hafif ya da biraz daha sert çıkabiliyor. Bu farklar gözle görülmeyecek kadar küçük ama saatte 90 kilometreyle dönen bir tekerlekte kendini belli edebiliyor.
Üreticiler bu yüzden lastikleri üretimden sonra ölçüyor ve sonucu yanağa küçük bir boya noktasıyla not ediyor. Sarı ve kırmızı noktalar, montajı yapan ustaya lastiği janta nasıl yerleştirmesi gerektiğini anlatan kısa birer not gibi çalışıyor.
Sarı nokta lastiğin en hafif yerini gösteriyor
İlk renkten başlayalım. Sarı nokta, lastiğin çevresindeki en hafif bölgeyi gösteriyor. Jant tarafında ise durum tam tersi: Lastiğe hava basmaya yarayan supap, metal gövdesiyle jantın en ağır noktası kabul ediliyor.
Usta lastiği takarken sarı noktayı supabın hizasına getiriyor. Böylece lastiğin hafif kısmı jantın ağır kısmını dengeliyor ve tekerleğe yapıştırılan balans kurşunu da azalıyor.
Kırmızı nokta lastiğin en sert noktasını işaret ediyor
Kırmızı nokta ise ağırlıkla değil, lastiğin yuvarlaklığıyla ilgili daha teknik bir ayarı gösteriyor. Lastik yük altında dönerken yola uyguladığı kuvvet her noktada eşit olmuyor. Kırmızı boya, bu kuvvetin en çok değiştiği yeri, yani lastiğin en sert ya da en yüksek kaldığı bölgeyi işaretliyor.
Bazı jantlarda da en alçak noktayı belirten beyaz bir nokta ya da küçük bir çentik bulunuyor. Usta kırmızı noktayı bu işarete denk getirdiğinde lastiğin yüksek yeri jantın alçak yerine oturuyor ve iki parçanın küçük kusurları birbirini telafi ediyor.
İki renk birden varsa öncelik kırmızı noktada
Peki lastikte iki renk birden varsa hangisi esas alınıyor? Otomotiv servis yayını Vehicle Service Pros’un aktardığına göre öncelik kırmızı noktada. Jantta referans işareti yoksa bu eşleştirme yapılamıyor; o zaman sarı nokta supapla buluşturuluyor. Son adımda tekerlek balans makinesine alınıyor ve kalan küçük farklar kurşun ağırlıklarla gideriliyor.
Bu ayrıntı atlandığında, balans yapılmış olsa bile belirli hızlarda direksiyonda titreme hissedilebiliyor. Bu yüzden yeni lastik taktırırken ustaya montajı noktalara göre yapıp yapmadığını sormak, yolculuğu daha sarsıntısız hale getirebiliyor.
